miércoles, 25 de marzo de 2015

Praia de Moaña, 1905. Foto: Pedro Ferrer. Arquivo do CEGAI. por Xosé Carlos Villaverde Román. Agrupación Cultural Nós



¡Imos á Praia!. Era e é unha expresión que aínda hoxe seguen utilizando os nosos maiores de Meira, Abelendo ou Tirán. En Domaio especificaban á Praia de Moaña. Non hai máis que fixarse na foto de Pedro Ferrer (cedida polo arquivo do CGAI) tirada en 1905, onde se contempla unha incipiente congregación de vivendas na beiramar sen planificación algunha, aproveitando o sinuoso perfil que definían os areeiros, que extreman coas rochas das costaneiras faldras dos montes Gagán, Agudelo e Paralaia.

A primeira vez que atopamos publicada esta excelente fotografía, foi na Geografía de Galicia (Pontevedra) de Gerardo Álvarez Limeses de 1910, e os detalles nos describen a emerxente vila mariñeira, tomada dende A Gorita ou Vaticano como se rebautizou na II República. Se observamos coidadosamente a imaxe podemos entresacar numerosas conclusións, tales como a proliferación das traiñeiras ou pancas en convivencia coas dornas dedicadas ao xeito, ou as ausencias dos grandes viais terrestres como posteriormente foron as estradas de Arriba (Ramón Cabanillas) e de Abaixo (Concepción Arenal), finalizadas simultaneamente entre 1913 e 1914, que acabaron co aillamento da zona, entre Cangas e Pontevedra. Tampouco había un porto, a pesares que, no ano da foto 1905, xa estaba autorizada a construción dun peirao de madeira, polo que houbo que agardar ansiosamente tres anos para a súa inauguración.

Cando xurdiu o conflito, a finais do s. XIX, entre a recén chegada arte da traíña e o tradicional xeito, as vilas de Bouzas e Moaña, apostaron pola primeira, e para o barrio da Praia significou un gran adianto na economía doméstica e o desenvolvemento considerable da construción. Isto pódese constatar co censo do ano 1860, onde non aparece o lugar da Praia pero sí o da Martinga con 18 edificios e o da Seara con 24. Corenta anos despois, en 1900, xa aparece definido A Praia con 44 edificacións, absorvendo á Martinga e a Seara con 74 (contando os da Miranda, Xeira e A Gándara). Isto vén a constatar que o actual casco urbano de Moaña, é moderno, con pouco máis dun século e que os núcleos de poboacións anteriores, como os de Verducedo, Couso, Pazorredondo, Domaio e Abelendo, quedaron estancados, a pesar de que Abelendo era o centro económico debido ás feiras que se celebraban os días 3 e 19 de cada mes.

No hay comentarios:

Publicar un comentario